ทำไมกระดาษโรงพยาบาลต้องระวังเป็นพิเศษ?
โรงพยาบาลคือสถานที่ที่ผู้ป่วย ผู้สูงอายุ และผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำใช้ชีวิตอยู่ กระดาษชำระและกระดาษเช็ดมือที่สัมผัสกับผิวหนังวันละหลายครั้ง หากมีสารปนเปื้อนจะส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพผู้ป่วยมากกว่าในสถานที่ทั่วไปครับ
สาเหตุหลักที่กระดาษโรงพยาบาลมักมีปัญหาคือ ระบบจัดซื้อวัดผลจากราคาต่อหน่วย — ยิ่งถูกยิ่งผ่านการอนุมัติง่าย แต่กระดาษราคาถูกมักผลิตจากเยื่อรีไซเคิลและเติมสาร OBA เพื่อให้ดูขาว ซึ่งมองด้วยตาเปล่าไม่ออกเลยครับ
ประกาศเตือนจากกรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) กระทรวง อว.
กระดาษทิชชูที่มีเยื่อรีไซเคิลเป็นส่วนผสม อาจมีสารเรืองแสง (OBA) ซึ่งละลายน้ำได้ — เมื่อสัมผัสผิวหนังอาจเกิดอาการแพ้ และจากการศึกษาพบว่าสารนี้รับรังสี UV ได้ อาจเหนี่ยวนำให้เกิดสารก่อมะเร็งที่ผิวหนังในระยะยาวได้
🔦 UV Test — ตรวจสารเรืองแสง OBA
วิธีที่ง่ายที่สุดในการตรวจสอบกระดาษคือการใช้แสง UV ครับ ทำได้ที่บ้านหรือที่ทำงานเลย ไม่ต้องส่งห้องแล็บ
เตรียมกระดาษตัวอย่าง
นำกระดาษที่ต้องการทดสอบวางบนพื้นสีดำหรือในที่มืด วางเคียงกันหลายยี่ห้อเพื่อเปรียบเทียบ
ส่องด้วยไฟ UV
ใช้ไฟ UV (เครื่องตรวจธนบัตร หรือแอปมือถือที่มีไฟ UV) ส่องลงบนกระดาษในระยะ 10-15 ซม.
สังเกตผล
กระดาษที่มีสาร OBA จะเรืองแสงสีฟ้าสว่างทันที กระดาษจากเยื่อบริสุทธิ์ 100% จะไม่เรืองแสงหรือเรืองน้อยมาก
🔦 UV Test
กระดาษ A เรืองแสงฟ้าสว่าง = มีสาร OBA
CENCLEAN ไม่เรืองแสง = Virgin Pulp 100%
💧 Water Test
แช่น้ำ 30 วินาที กระดาษเยื่อรีไซเคิลจะแตกเป็นเศษ กระดาษ Virgin Pulp ยังคงรูปร่างได้
✗ A, B — แตกเป็นเศษ ✓ CENCLEAN — คงรูป💧 Water Test — ตรวจเยื่อกระดาษ
วิธีนี้ใช้เพียงน้ำหยดเดียวครับ — กระดาษที่ผลิตจากเยื่อรีไซเคิลมีสิ่งสกปรกและสารตกค้างปนอยู่ เมื่อสัมผัสน้ำจะปรากฏให้เห็นทันที ตัดกระดาษให้มีขนาดเท่ากันก่อนทดสอบ เพื่อให้เปรียบเทียบได้ตรงกัน
วางกระดาษบนภาชนะสีขาวทึบหรือสแตนเลส
ใช้จานสีขาวหรือถาดสแตนเลส เพื่อให้มองเห็นการเปลี่ยนสีและจุดดำได้ชัดเจนที่สุด
หยดน้ำลงบนเนื้อกระดาษ
หยดน้ำสะอาด 1-2 หยด ลงบนกระดาษโดยตรง รอสักครู่
สังเกตการเปลี่ยนแปลง
ดูว่าสีของกระดาษเปลี่ยนไปหรือไม่ และมีจุดดำเล็กๆ ปรากฏขึ้นบริเวณที่น้ำสัมผัสหรือไม่ หลังจากนั้นนำไปทดสอบกับเครื่องตรวจสารเรืองแสงอีกครั้ง จะยิ่งเห็นความแตกต่างชัดเจนมากยิ่งขึ้น
สีเปลี่ยน / มีจุดดำปรากฏ
= เยื่อรีไซเคิล มีสิ่งสกปรกตกค้าง
ไม่เหมาะกับโรงพยาบาล
สีไม่เปลี่ยน / ไม่มีจุด
= Virgin Pulp 100% สะอาด
ปลอดภัยสำหรับโรงพยาบาล
กรณีศึกษา — โรงพยาบาลรัฐขนาดใหญ่ กทม.
โรงพยาบาลรัฐขนาดใหญ่ สังกัด กทม.
หลังจากกรมวิทยาศาสตร์บริการออกประกาศเตือนเรื่องสาร OBA ทีมงานโรงพยาบาลติดต่อ CENCLEAN เพื่อขอทดสอบกระดาษที่ใช้อยู่ ผลปรากฏว่า กระดาษที่ใช้มาหลายปีเรืองแสงฟ้าทันที เมื่อส่องด้วยไฟ UV
CENCLEAN เข้าไปให้ความรู้เรื่องการดูเนื้อกระดาษ UV Test Water Test และวิธีวางสเปคที่ถูกต้อง — ผลลัพธ์คือโรงพยาบาลสามารถกำหนด TOR ที่ชัดเจนขึ้น ป้องกันผู้เสนอราคาเสนอสินค้าไม่ได้มาตรฐานในราคาถูกได้ครับ